جستجو

ارسال مقاله

آر اس اس پایگاه

پنل کاربران

نام کاربر :  
رمز عبور :  
 
عضویت
رمز را فراموش کردید ؟

جدید ترین مطالب

بازدید کنندگان عزیز میتوانند برای دریافت مقالات بیشتر به آدرس www.3law.ir مراجعه نمایند.

تحلیل حقوقی علل قانون گریزی در نظام جمهوری اسلامی ایران

نویسنده: Dr.Hoghoughi تاریخ: 22 آبان 1395 بازدیدها: 2364 نظرات: 0

تحلیل حقوقی علل قانون گریزی در نظام جمهوری اسلامی ایران


دکتر سید احمد حبیب نژاد،استاد یارگروه حقوق عمومی،دانشکده حقوق، پردیس فارابی دانشگاه تهران

:محمدصادق حقوقی اصفهانی،دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد حقوق عمومی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

 

کلیدواژه ها   :    قانون،مردم ایران،علل قانون گریزی، عوامل حقوقی،اصل حاکمیت قانون

چکیده

نظامی که داعیه اسلامی بودن را دارد،نهایت سعی خویش را در به حداقل رساندن قانون گریزی افراد در جامعه  بنماید و سعی در قانون پذیر نمودن شهروندان خویش با  در نظر گرفتن شرایط زمان و مکان بدارد.

 قانون همزاد آدمی بوده است ومادامی که انسان شروع به زندگی اجتماعی نموده است،به نوعی گام در جهت تنسیق و تعریف روابط خویش با یکدیگر نموده است.این عجیب است که قانون گریزی نیز چنین عمری دارد. در هر دوره تاریخی دلایل متعددی برای قانون گریزی وجود داشته است و دارد و خواهد داشت مانند:عوامل سیاسی،اقتصادی،اجتماعی و فرهنگی که هریک از این عوامل در جوامع مختلف،میزان و جهتش متفاوت است و بعضا می توان گفت سلسله و مجموعه ای از این عوامل مسبب قانون گریزی و هنجار شکنی خواهدشد؛

قانون گریزی یک ناهنجاری است که حتما باید برطرف شود. مخصوصا در دنیای امروز اگر قانون گریز ینهادینه شود، امکان توسعه بصورت یکنواخت و پایدار در تمامی عرصه ها وجود نخواهد داشت.با توجه به مقدمه قانون اساسی نظام جمهوری اسلامی ایران که ویژگی بارز مبارزات و انقلاب مردم ایران را علیه نظام ستم شاهی،«مکتبی بودن»و«شیوه حکومت اسلام» می داند،از همین رو مطلوبست تا قوانین و مقررات موضوعه براساس موازین اسلامی،تقنین شده و اصول مترقی اسلام نیز از طریق قوه مجریه به مرحله اجرا گذاشته شود.

همین امر دربادی امر،سهل و ساده بنظر می رسد اما ظرائف زیادی در بحث تقنین تا اجرامتصور خواهد بود؛زیرا اگر شرایط  چهارگانه در نظر گرفته نشود(اجتماع،فرهنگ،اقتصاد،سیاست)،آثار و تبعات سوء در پی خواهد داشت که می توان عبور افراد از خطوط قرمز جامعه را یکی از تبعات منفی این امر دانست.

مقدمه

با توجه به اینکه نظام جمهوری اسلامی ایران،نظامی است که بر آمده از انقلاب بوده است و از ارکان آن،که به صراحت در قانون اساسی نیز به آن اشاره شده است،مکتبی بودن،مردمی بودن،داشتن رهبری دینی،بازگشت به آموزه های دین مبین اسلام بوده است و بر همین اساس،ملت ایران،در همه پرسی سال1357،بارأّّی 98%به آن آری گفتند؛از همین رو،بنطر می رسد موارد فوق،از نیاز ها و ملزومات ملت بوده است که به قانون اساسی بر این اساس نگارش شده است،رای داده اند و قدر مسلم،از آن جایی که قانون اساسی که بعنوان یک میثاق ملی محسوب می شود،مطلوبست تا حداقل هایی در این باب رعایت شده و در صورت عدول وتخلف از این اصول،راهی باشد تا این فواصل از بین رفته تا مردم با قوای حاکمه،احساس بیگانگی و عدم تعلق نکنند.

از همین رو،آسیب شناسی و در تظر گرفتن خواسته های ملت به عنوان والیان نعمت حکام،از ضروریات یک نظام قلمداد می شود.مضافآ برااینکه نظام جمهوری اسلامی ایران،نظامی است که داعیه جهانی شدن و ارسال پیام اسلام را به سراسر دنیا را دارد.

ازهمین رو جا دارد که با رجوع به متن جامعه و آسیب شناسی دقیق پدیده های اجتماعی،سعی در وضع قوانین منطبق با روحیات قاطبه مردم و همچنین اصلاح قوانین گذشته گرفت.

ادامه مطلب ...

 

قوانین و نظام انتخابات در دوران مشروطه

نویسنده: ستار شیرویی تاریخ: 22 فروردین 1393 بازدیدها: 3037 نظرات: 0

 قوانین و نظام انتخابات در دوران مشروطه


 

 

تاریخ سیاسی ایران در آغاز سده بیستم، گسستی ژرف با گذشته خود نشان می دهد.گرانیگاه این گسست، پیروزی جنبش مشروطه و شوق بی کران برای لگام زدن به قدرت سیاسی بود.پیش از این جنبش، مشروعیّت نظام سیاسی ماهیّتی پاتریمونیالیستی داشت، امّا با گام نهادن ایران به دوران مدرن و سستی گرفتن مشروعیّت سنّتی، مبانی مشروعیّت بخش تازه ای که از حکومت قانون و انتخابی بودن پستهای سیاسی و ادواری بودن آن سرچشمه می گرفت پدید آمد.

ادامه مطلب ...

 

توتالیتاریسم چیست؟ به چه حکومتی میتوان توتالیتاریست اطلاق کرد؟

نویسنده: ستار شیرویی تاریخ: 22 فروردین 1393 بازدیدها: 4146 نظرات: 1

توتالیتاریسم چیست؟ به چه حکومتی میتوان توتالیتاریست اطلاق کرد؟


یکی از واژه های رایج در فرهنگ سیاسی که در مباحث سیاسی مورد استفاده قرار میگیرد توتالیتاریسم است از آنجائیکه این "اصطلاح" بیشترمورد استفاده قرار میگیرد و گاهی اوقات به معنای دقیق خود مورد استفاده قرار نمی گیرد و حتی دیده میشود که اشخاصی به اصطلاح مطلع نیز نا بجا از این واژه استفاده میکنند ونیز میتواند در تحلیل سیاسی از یک وضعیت حاکم در شیوه حکومتی کشوری مورد استفاده قرار گیرد به تعریف و توصیف این شیوه پرداخته میشود .

توتالیتاریسیم در معنای لغوی کل گرایی و جمع گرایی میتواند معنا شود و شیوه حکومتی توتالیتاریستی نیز از این معنا دور نیست و آن تجمع قدرت سیاسی در اختیار یک گروه یا طبقه یا شخص میتواند باشد به عبارت دیگر تاریخ سیاسی کشورها را اگر مورد بررسی قرار دهیم این شیوه ها قابل مشاهده هست

ادامه مطلب ...

 

مردم سالاری در قانون اساسی جمهوری اسلامی؛ حدود قدرت دولت

نویسنده: ستار شیرویی تاریخ: 21 فروردین 1393 بازدیدها: 4763 نظرات: 0

مردم سالاری در قانون اساسی جمهوری اسلامی؛ حدود قدرت دولت


محمد شفیعی فر،  

قانون اساسی جمهوری اسلامی، که جمهوری بودن نظام سیاسی کشور را به طرق مختلف تضمین کرده است اصل تفکیک قوا، محوریت مردم در شکل گیری نظام و نیز اداره امور کشور به اتکای آرای عمومی در نظام جمهوری اسلامی را مورد پذیرش قرار داده و تمهیداتی را برای تحدید قدرت دول، محو استبداد، نهادینه کردن آزادی، مقابله با فساد و سوء استفاده از قدرت را پیش بینی کرده است.

سوال اساسی نویسنده آن است که به لحاظ حقوق اساسی، آیا قانون اساسی، ساختاری دموکراتیک و مردم سالار را برای جمهوری اسلامی در نظر گرفته است؟ و برای مردم چه میزان از تأثیرگذاری و نقش آفرینی را در امور سیاسی (قانونگذاری) و اجرایی جامعه پیش بینی کرده است؟

ادامه مطلب ...

 

حقوق عمومی و حقوق خصوصی

نویسنده: ستار شیرویی تاریخ: 17 فروردین 1393 بازدیدها: 6340 نظرات: 0

حقوق عمومی و حقوق خصوصی

حقوق عمومی قواعدی است که بر روابط دولت و ماموران او با مردم حکومت می کند و سازمانهای دولتی را منظم می سازد .
حقوق خصوصی مجموعه قواعدی که حاکم بر روابط افراد است مانند : روابط تجاری و خانوادگی و تعهدات اشخاص در برابر یکدیگر .

ادامه مطلب ...

 

حاکمیت چیست ؟

نویسنده: ستار شیرویی تاریخ: 17 فروردین 1393 بازدیدها: 6386 نظرات: 0

 

 حاکمیت چیست ؟

 


نوشته : مصطفی ادیبان 

در ادامه

به مفهوم حاکمیت

نگاه تاریخی به مفهوم حاکمیت

ویژگی حاکمیت

و انواع حاکمیت می پردازیم

ادامه مطلب ...

 

سیاست به چه معناست ؟

نویسنده: ستار شیرویی تاریخ: 15 اسفند 1392 بازدیدها: 2972 نظرات: 0

سیاست به چه معناست ؟
نویسنده: رضا نصیری
 
سیاست از جمله مفاهیمی است كه بسیاری از مردم روزانه در باب آن سخن گفته و حتی در زندگی خویش نیز به كار می‌برند. اما سیاست در رابطه با حكومت و قانون معنای خاصی دارد. سیاست در معنای وسیع كلمه؛ عملی است كه مردم از طریق آن برای جامعه‌ای كه در آن زندگی می‌كنند قانونگذاری می‌كنند، قوانین شان را حفظ یا اصلاح می‌نمایند. از این رو سیاست به صورتی ناگزیر با پدیده‌های تضاد و تعاون پیوند دارد.
مفهوم سیاست، به عنوان «علم سیاست» یا شعبه‌ای از علوم انسانی كه در آن، فرایندهای سیاسی مورد مطالعه قرار می‌گیرد نیز به كار برده می‌شود. موضوع مورد مطالعه این علم، رفتار سیاسی افراد، گروه‌ها و جوامع است. در گذشته، عالمان سیاست، بیش‌تر با تاریخ، حقوق و حقوق الهی سروكار داشته‌اند، اما امروزه آنها برای تشریح و تحلیل رفتارهای سیاسی افراد، به علومی چون اقتصاد، جامعه شناسی، روان شناسی اجتماعی و آمار نیز مراجعه می‌كنند.

ادامه مطلب ...

 

دموکراسی،‌ توتالیتریسم‌، استبداد

نویسنده: ستار شیرویی تاریخ: 1 اسفند 1392 بازدیدها: 3126 نظرات: 0

 

دموکراسی،‌ توتالیتریسم‌، استبداد

اشاره: 
مقاله‌ حاضر با مبنا قراردادن‌ یک‌ تقسیم‌بندی‌ کلی‌ از نظام‌های‌ سیاسی‌ به‌ بررسی‌ چگونگی‌ توزیع‌ قدرت‌ و نیز قلمرو قدرت‌ در نظام‌های‌ مزبور پرداخته‌ است‌. همچنین‌ کنکاش‌ در مفهوم‌ حکومت‌ استبدادی‌ و ذکر تفاوت‌ برخی‌ از صورتهای‌ به‌ ظاهر مشابه‌ آن‌، هدف‌ دیگر این‌ مقاله‌ است‌. 

ادامه مطلب ...

 

تمامیت خواهی(توتالیتاریانیسم) چیست؟

نویسنده: ستار شیرویی تاریخ: 1 اسفند 1392 بازدیدها: 3443 نظرات: 0

تمامیت خواهی(توتالیتاریانیسم)  چیست؟

تمامیت خواهی (توتالیتاریانیسم) یک مفهوم قرن بیستمی است که به معنای در اختیار گرفتن قدرت مطلق توسط یک دولت یا گروه است. این واژه که در ابتدا در مورد رژیم های فاشیستی بکار گرفته می شد، پس از جنگ جهانی دوم در مورد رژیم هایی با ایدئولوژی چ‘ نیز مورد استفاده قرار گرفت. 

ادامه مطلب ...

 

حکمران خوب یا حکمرای خوب

نویسنده: ستار شیرویی تاریخ: 22 بهمن 1392 بازدیدها: 4724 نظرات: 0

حکمران خوب یا حکمرای خوب

چكیده

در سالیان اخیر، حکمرانی (حاکمیت) تبدیل به موضوعی داغ در مدیریت بخش دولتی شده است و این به‌واسطه نقش مهمی است که حکمرانی در تعیین سلامت اجتماع ایفا می كند. بدین جهت است که دبیر کل سابق سازمان ملل، کوفی عنان ابراز می دارد: حکمرانی خوب، احتمالاً مهمترین عامل در ریشه کن کردن فقر و عامل رشد و توسعه است. در اوایل دهه 1980، کمبود بودجه، انگیزه مهم انجام اصلاحات دولتی در بسیاری از نقاط جهان بود.......

ادامه مطلب ...

 

فرق حقوق و قانون

نویسنده: ستار شیرویی تاریخ: 1 دی 1392 بازدیدها: 2824 نظرات: 0

فرق حقوق و قانون چيست؟

شايد «قانون» به چيزي گفته شود که به اجراي دولت در مي‌آيد و مادامي که از طرف دولت اعلام نشود ممکن است قانون نشود يعني ضمانتاجرايي دولت و جامعه، جزء مفهوم قانون باشد.

اما - «حقوق» چنين نيست زيرا قبل از تشكيل دولت و اجتماع نيز «حقوق طبيعي»، متصوُر است و تشكيل دولت هم نخست به خاطر اجراي عدالت و جلوگيري از تجاوز به «حقوق طبيعي» بوده است .

- بعضي در «تعريف حقوق» مي‌گويند: حقوق «مجموعه مقررات اجتماعي» است ولي بايد توجه داشت كه اينگونه تعاريف در صورتي که حقوق را به «حقوق طبيعي و حقوق وضعي»، تقسيم کنيم حقوق طبيعي را در برنمي‌گيرد؛ چون «حقوق طبيعي» قرار داد نيست زيرا «الزام به عهد» که تمام قرارداد‌ها بر اساس آن، استوار گشته است خود از «حقوق طبيعي» است و تعريف قرار داد، شامل آن نمي‌شود.

ادامه مطلب ...

 

محدوديتهای حاکم بربررسيدگی های ديوان عدالت اداری

نویسنده: ستار شیرویی تاریخ: 21 آذر 1392 بازدیدها: 3546 نظرات: 0

 محدوديتهای حاکم بربررسيدگی های ديوان عدالت اداری

محمدرضا دلاوری –قاضی اجرای احکام ديوان عدالت اد اری 

در نظام جمهوری اسلامی ايران به منظور تعديل وتوزيع متناسب قدرت وتاسيس ضمانتهای قوی برای جلوگيری از تعدی وتجاوز زمامداران به حقوق مردم علاوه بر نظارت سياسی که از سوی قوه مقننه اعمال می شود ،نظارت قضائی برمبنای اصول 170 و173 قانون اساسی به دو طريق صورت می گيرد.
1- از طريق ديوان عدالت اداری در مورد اقدامات وتصميمات دستگاههای دولتی ومامورين آنها به جهت انجام وظيفه وآيين نامه ها ومصوبات دولتی.
2- از طريق قضات دادگاهها با خودداری از اجرای تصويب نامه ها وآيين نامه های دولتی که مخالف قوانين ومقررات اسلامی است يا خارج از حدود اختيارات قوه مجريه وضع شده ،با اجازه حاصله از اصل 170 قانون اساسی.

ادامه مطلب ...

 

تامّلی بر ضرورت احیای مرحله تجديد نظر در ديوان عدالت اداري

نویسنده: ستار شیرویی تاریخ: 21 آذر 1392 بازدیدها: 1440 نظرات: 0

تامّلی بر ضرورت احیای مرحله تجديد نظر در ديوان عدالت اداري

 

 یکی از شیوه های مهم برای تضمین صلابت آرای صادره و دادرسی منصفانه، پیش بینی دو مرحله بودن یا چند مرحله بودن رسیدگی قضایی است که علاوه بر ایران، در کشورهای دیگر نیز متداول است. در چنین شیوه ای، ضریب احتمال وقوع اشتباه یا تخلف از سوی قاضی صادرکننده رای، به پایین ترین حد مطلوب می رسد. مقاله حاضر در صدد بررسی ضرورت و یا امکان پیش بینی شیوه یا شیوه های عادی تجدید نظر خواهی از آرای صادره از دیوان عدالت اداری است که به نوبه خود بخش مهمی از اشتغال دستگاه قضایی کشور را در اجرای اصول 170 و 173 قانون اساسی به خود اختصاص داده است.

واژگان کلیدی: تجدید نظر، رای، قاضی، هیات بدوی و تجدید نظر، قضاوت

ادامه مطلب ...

 

پیرامون تبصره یك ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری

نویسنده: ستار شیرویی تاریخ: 15 آذر 1392 بازدیدها: 6274 نظرات: 1

پیرامون تبصره یك ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری

مقدمه

نویسنده :دكتر كورش استوارسنگری
ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1385 است حدود صلاحیت و اختیارات دیوان عدالت اداری كه ناظر بر رسیدگی شكایات و اعتراضات اشخاص نسبت به :

1- تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی .

2- رسیدگی به اعتراضات و شكایات از آراء مراجع شبه قضایی 

3- رسیدگی به شكایات استخدامی را بیان كرده است اما در تبصره یك این ماده مقرر شده است: "تعیین میزان خسارات وارده از ناحیه مؤسسات و اشخاص مذكور در بندهای 1 و 2 این ماده پس از تصدیق دیوان به عهده دادگاه عمومی است." بنابراین دو مرجع قضایی (یعنی دیوان عدالت اداری و دادگاه عمومی) موضوع این تبصره هستند. اما اینكه حوزه صلاحیت رسیدگی این دو مرجع كجاست؟  و كدام از این مراجع در چه مواردی باید رسیدگی كنند؟ جزء مسائلی مورد اختلاف مراجع قضائی است این نوشتار سعی در تبیین این تبصره و تعیین مرز میان مواردی كه باید در دیوان عدالت رسیدگی و مواردی كه رسیدگی به آن برعهده دادگاه عمومی است دارد.

ادامه مطلب ...