جستجو

ارسال مقاله

آر اس اس پایگاه

پنل کاربران

نام کاربر :  
رمز عبور :  
 
عضویت
رمز را فراموش کردید ؟

جدید ترین مطالب

بازدید کنندگان عزیز میتوانند برای دریافت مقالات بیشتر به آدرس www.3law.ir مراجعه نمایند.

ضرورت حفاظت از کودکان در فضاي اينترنت

بازدیدها: 3938 نویسنده: ستار شیرویی تاریخ: 5 فروردین 1393 نظرات: 0

ضرورت حفاظت از کودکان در فضاي اينترنت


 

گروه حقوقي- کودک هزاره سوم اين سعادت را داشته است که از همان سال‌هاي خردسالي با فناوري‌هاي حيرت‌انگيز آشنا ‌شود؛ او خيلي سريع با دسترسي به ابزارهايي چون رايانه‌هاي شخصي و تلفن‌هاي همراه هوشمند به فضاي اينترنت راه پيدا مي‌کند و بخش قابل توجهي از هويت خود را تحت تاثير فضاي مجازي شکل مي‌دهد.

در سراسر جهان کودکان و نوجوانان بخشي از اوقات خود را به درگير شدن با بازي‌هاي آنلاين مي‌گذرانند و گاه از شبکه‌هاي اجتماعي براي آشنايي با همسن‌و‌سال‌هاي خود و آزمودن چگونگي ارتباط با ديگران استفاده مي‌کنند. بي‌ترديد فراگير بودن تکنولوژي‌هاي مربوط به فضاي مجازي محدود کردن دسترسي کودکان و نوجوانان را به امري ناممکن تبديل مي‌کند. رايانه‌هاي خانگي و تلفن‌هاي هوشمند به سهولت در دسترس طيف وسيعي از کودکان در بسياري از نقاط جهان است و دريچه‌اي به سمت دنيايي ناشناخته را براي آنها باز مي‌کند.‌

حضور کودک در چنين جهان گسترده‌اي مزايا و کارکردهاي مثبتي دارد؛ دسترسي کودک به جريان عظيم گردش اطلاعات، امکان آشنايي وي با بسياري از ناشناخته‌ها را فراهم مي‌کند. اما از سوي ديگر تجربه حدود دو دهه حضور اينترنت در جوامع انساني نشان مي‌دهد که همه چيز به کيفيتي که در نگاه اول به نظر مي‌رسد نيست و استفاده از اين فضاي مجازي مي‌تواند آسيب‌ها و گاه خطرهايي را براي کاربران، به خصوص کاربران آسيب‌پذيرتر مانند کودکان و نوجوانان در پي داشته باشد.‌ در اين ميان پرسش‌ها و ترديدهايي در زمينه حدود آزادي استفاده از اينترنت براي کودکان، حدود گردش آزاد اطلاعات در مقابل کاربران کودک، حفاظت از حريم خصوصي کودک در فضاي مجازي و نهايتاً نقش مقررات حقوقي بين‌المللي براي اين حفاظت و حمايت از اين گروه آسيب‌پذير که به سهولت مي‌توانند در اين دنياي بي‌حدومرز در معرض سوءاستفاده قرار بگيرند، مطرح مي‌شود.

چند تعريف ساده
کودک به کساني که به سن ۱۸ سال تمام نرسيده‌اند، اطلاق مي‌شود. به موجب قوانين و مقررات داخلي ايران و همچنين برخي از اسناد بين‌اللملي هر گونه اذيت و آزار کودکان و نوجوانان که موجب شود به آنان صدمه جسماني، رواني و اخلاقي وارد شود و سلامت جسم و روان آنان را به مخاطره اندازد، ممنوع است.

خطراتي که کودکان را در فضاي مجازي تهديد مي‌کند
آسيب‌ها و خطرهاي بالقوه موجود براي کودکان در سراسر جهان را مي‌توان در سه دسته کلي هدف‌گيري تجاري و تبليغاتي، بهره‌برداري و استثمار جنسي کودکان و نقض حريم خصوصي آنان تقسيم کرد. گاه کودکان در اينترنت بخش قابل توجهي از اطلاعات شخصي خود را در محيط‌هايي چون اتاق‌هاي گفت‌وگو، شبکه‌هاي اجتماعي، سايت‌هاي بازي آنلاين و مثل آن افشا مي‌کنند که جمع‌آوري غيرقانوني آنها تهديدي جدي براي حريم خصوصي کودکان به‌شمار مي‌آيد، زيرا هرگز مشخص نيست که اين اطلاعات به‌دست چه کساني مي‌افتد و چگونه مورد استفاده قرار مي‌گيرد. چنين وضعي مي‌تواند کودکان را در معرض استفاده‌هاي تجاري از اطلاعات آنان يا هدف‌گيري تبليغاتي قرار دهد و حتي زمينه ارتکاب طيف وسيعي از جرايم عليه آنان را فراهم کند.
‌در دهه اخير پديده سوءاستفاده جنسي و هرزه‌نگاري کودکان که عمدتاً از طريق فريب و جمع‌آوري اطلاعات کودک در فضاي وب صورت مي‌گيرد، نگراني‌اي جدي در جامعه بين‌المللي ايجاد کرده است. حال بايد ديد که حقوق بين‌الملل براي جلوگيري از طعمه قرار گرفته کودکان چه راهکارهاي و چارچوب‌هايي را پيش‌بيني کرده است.

گردش آزاد اطلاعات، محدود يا نامحدود؟
مبناي حقوقي اصلي براي دسترسي آزاد کودکان به محتويات اينترنتي را مي‌توان ماده 19 ميثاق بين‌المللي حقوق مدني و سياسي دانست. اين ماده بر اين نکته تاکيد دارد که هر کسي از حق آزادي بيان برخوردار است و اين آزادي شامل آزادي تفحص، دريافت و انتقال اطلاعات مي‌شود و نيز دربرگيرنده همه عقايد، قطع ‌نظر از ملاحظات مرزي، خواه به صورت شفاهي، مکتوب، چاپي، به صورت هنري يا با انتخاب هر رسانه ديگري است. به ‌طور خاص‌تر ماده 17 کنوانسيون حقوق کودک اشاره مي‌دارد که کودکان بايد به تمامي منابع گوناگون ملي و بين‌المللي اطلاع‌رساني، به‌ويژه منابعي که براي سلامت جسمي و رواني آنان مفيد هستند، دسترسي داشته باشند. اين ماده در ادامه به تمايل کشورهاي عضو به تشويق وسايل ارتباط جمعي در راستاي کاربري‌هاي اجتماعي و فرهنگي و نيز همکاري‌هاي بين‌المللي دولت‌ها عضو در اين زمينه تاکيد مي‌کند.‌
با نگاهي به اسناد بين‌المللي مي‌توان ضرورت دسترسي آزاد کودکان به منابع اينترنتي نيز ضرورت گردش آزاد اطلاعات را برداشت کرد.‌
اما چنانکه پيشتر اشاره شد واقعيت‌هاي موجود در فضاي اينترنت رويکردي حفاظتي براي کودکان را طلب مي‌کند. با توجه به ماهيت خاص فضاي مجازي که آثار آن فراتر از مرزهاي سرزميني دولت‌ است و مخاطبان آن در سراسر جهان به سادگي امکان دسترسي به محتويات آن را دارند، ضرورت اتخاذ اقدامات بين‌المللي براي محدودسازي برخي محتويات زيانبار و مخرب آن براي کودکان با همکاري همه اعضاي جامعه بين‌الملل امري انکار ناپذير است. پهنه اينترنت فضايي است که حد و مرزي نمي‌شناسد و حتي اقدام اکثريت قريب به اتفاق کشورهاي جهان به وضع مقررات حمايتي براي کودکان و پيش‌بيني قوانين در زمينه کنترل محتويات ارسال‌شده به فضاي وب چنانچه با بي‌تفاوتي اقليتي کوچک از کشورها در اين زمينه همراه باشد، نمي‌تواند مانعي براي در معرض خطر قرار گرفتن کودکان و دسترسي آنان به محتويات زيانبار باشد.
ميثاق بين‌المللي حقوق مدني و سياسي بر لزوم تضمين آزادي بيان که شامل انتقال و دريافت آزادنه اطلاعات از طريق هر رسانه‌اي مي‌شود تاکيد دارد، اما بايد دقت داشت که اين حق از جمله معدود حقوقي است که توسط اين سند بين‌المللي مشمول محدوديت شده است. ميثاق به اين نکته اشاره مي‌کند که اعمال حقوق تصريح‌شده در ماده 19 مستلزم حقوق و مسئوليت‌هاي خاصي است و مي‌تواند در صورت مغايرت با احترام به حقوق و حيثيت ديگران، حفظ امنيت ملي يا نظم حقوقي و سلامت يا اخلاق عمومي مشمول محدوديت شود. بي‌شک نقض حريم خصوصي کودک يا قرار دادن وي در معرض محتويات غيراخلاقي يا استثمار جنسي از جمله مواردي هستند که طبق تصريح ميثاق خط قرمزي براي آزادي دريافت و انتقال آزاد اطلاعات به‌شمار مي‌روند.
از سوي ديگر ماده 34 کنوانسيون حقوق کودک مقرر مي‌دارد که شوراهاي عضو متعهد هستند تا از کودکان در مقابل تمام اشکال سوءاستفاده و استثمار جنسي حمايت کنند. به اين منظور همه کشورهاي عضو بايد همه اقدامات مقتضي ملي، دوجانبه و چندجانبه را براي جلوگيري از تشويق با وادار کردن کودکان به شرکت در هرگونه فعاليت جنسي غيرقانوني و استفاده استثماري از کودکان در اعمال غيراخلاقي انجام دهند.
رويکردي مشابه رويکرد اين ماده در پروتکل اختياري مربوط به فروش، فحشا و هرزه‌نگاري کودکان که در سال 2000 به کنوانسيون حقوق کودک منضم شد مشاهده مي‌شود. ماده 9 کنوانسيون شوراي اروپا در خصوص جرايم سايبري نيز با جرم‌انگاري اين عمل کوشيده است تا از ارتکاب اين قبيل از جرايم عليه کودکان جلوگيري کند.


پي نوشت :
روزنامه حمايت - پنجشنبه - 30/8/1392

بازدید کننده گرامی ، شما به عضویت سایت در نیامده اید.
پیشنهاد می کنیم در سایت ثبت نام کنید و یا وارد سایت شوید.
موضوعات مشابه
  • پذيرش مسئوليت تدريجي اطفال و نوجوانان
  • حقوق قانوني کارگران نوجوان
  • بایدها و نبایدهای حضانت کودکان در قانون حمایت خانواده
  • انگ‌زنی‌های مجرمانه در بزه کودکان
  • جایگاه کودکان خارج از نکاح در قانون
  • حقوق اشخاص بي تابعيت
  • جايگاه رويه قضايي در حقوق بين‌الملل
  • گردشگری جنسی در اينترنت
  • حقوق زنان زنداني در قوانين
  • گردشگری جنسی در اينترنت
  • گردشگری جنسی در اينترنت
  • چگونگی سرپرستی کودکان بی‌سرپرست
  • ظرفيت آزادي و مشكل دولت
  • بررسي ساخت جزاير مصنوعي در خليج هميشه فارس از منظر حقوق بين‌الملل
  • بررسي ساخت جزاير مصنوعي در خليج هميشه فارس از منظر حقوق بين‌الملل
  •  

    ارسال نظر

    نام:*
    ایمیل:*
    متن نظر:
    سوال:
    پایتخت ایران
    پاسخ:*
    کد را وارد کنید: *